AY’IN NEDEN SADECE BİR YÜZEYİNİ GÖRÜYORUZ?

Bildiğimiz üzere Dünyamızın tek uydusu Ay’dır ve birçoğumuzun aklına gelmiştir şöyle bir soru; ‘’Ay’ın neden sadece bir yüzeyini görüyoruz?‘’

Sizler gibi bu soru benim de aklıma geldi ve biraz bilgi edindim, haydi aydınlanalım.

Dünyadan baktığımızda Ay’ın sadece bir yüzeyini görmemizin sebebi, Ay’ın dönüşü ile alakalı.

‘’Peki Ay nasıl dönüyor?’’

Ay kendi ekseni etrafında dönerken aynı zamanda da Dünyamızın etrafında dönmektedir. İşte asıl kritik nokta burasıdır ki, Ay’ın kendi ekseni etrafında dönme hızı ile Dünyamızın etrafındaki dönme hızı aynıdır. 

Yani Ay dünya etrafında tam turunu tamamladığında, kendi ekseni etrafında da tam bir turunu tamamlamaktadır. Bu yüzden Ay’ın diğer yüzünü görmemiz mümkün değildir.

Örneğin Ay kendi ekseni etrafında dönmeseydi, her iki tarafını da görüyor olabilirdik.

Kumpas Nasıl Kullanılır

Kumpas, ayarlanabilen bir ölçü aletidir.İç çap, dış çap, derinlik, kanal ölçüleri gibi ölçüleri ölçmede kullanılmaktadır. Cetvellere göre daha hassastırlar. Malzeme olarak genel olarak paslanmaz çelikten üretilmektedirler. Günümüzde daha çok dijital kumpaslar kullanılmaktadır, ben burada manuel kumpasların kullanımını anlatacağım.



1- Çene olarak adlandırılır ve dış çap, genişlik ölçmek için kullanılır.
2- Horoz olarak adlandırılır ve iç çap genişliğini ölçmek için kullanılır.
3- Kılıç olarak adlandırılır ve delik, kanal gibi yerleri ölçmek için kullanılır.
4- Metrik cetvel, parçayı mm cinsinden değerinin okunmasını sağlar.
5- İnç ölçüm cetvelidir, parçayı inç cinsen değerinin okunmasını sağlar.
6- Metrik verniyel, parçanın mm cinsinden ondalık değerinin okunmasını sağlar.
7- İnç verniyel, parçanın inç cinsinden ondalık değerinin okunmasını sağlar.

Ölçme nasıl yapılır ?

Parça çene veya horoza yerleştirilir. Verniyelin sıfır değeri, cetvelde karşılaştığı yer ölçümün tam kısmını vermektedir. Verniyel ve cetvelinde karşılaşan herhangi bir değeri ise, ondalık kısmı vermektedir.

Zaman Kavramı

Zamanın çok değerli olduğunu düşünürüz hep, bir gün içerisinde tüm zamanı en iyi şekilde değerlendirmek isteriz, zamanın akıp geçtiğini, bazende zamanın hiç geçmediğini düşünürüz. Peki bu zaman nedir, ne değildir işte bu yazıda buna değinmek istiyorum.



Isaac Newton zamanın herkese göre aynı, değişmeyen sabit bir süreç olarak gözlemlemiştir ve bu teori Einstein'in teorisine kadar geçerli kalabilmiştir, Einstein, Newton' ın bu bu teorisini çürütmüştür.

Einstein İzafiyet Teorisi

Özel görelilik, kendi zamanı için inanılması güç pek çok öngörülerde bulunmuştur, bunlardan en önemlileri:

• Cisimler hızlandıkça zaman cisim için daha yavaş akmaya başlayacaktır, ışık hızına ulaşıldığında zaman durmalıdır.

• Cisimler hızlandıkça kinetik enerjilerinin bir kısmı kütleye dönüşür, durağan kütleye sahip cisimler hiçbir zaman ışık hızına erişemeyeceklerdir.

• Cisimler hızlandıkça hareket doğrultusundaki boyları kısalmaya uğrayacaktır.

• Hiç bir cisim ışık hızından hızlı gidemez.

Özel görelilik, mantığımıza ve sağ duyumuza aykırı bir evren tanımladığından bilimciler 100 yılı aşkın bir süredir bunun doğruluğunu gözleri ile görmek ve bir açık bulmak umudu ile deneyler yapıp durmaktadırlar. Bu öngörülerin pek çoğu 1905'ten günümüze dek defalarca denenmiş ve doğru çıkmıştır:

• İçlerinde çok hassas atom saatleri taşıyan uçaklar değişik yönlere doğru değişik hızlarla hareket ettirilmiş ve saatlerin kuramın hesaplarına yeterince uygun olarak yavaşladığı/hızlandığı gözlenmiştir^[1].

• Zamandaki yavaşlamanın sadece saatte meydana gelmediğini, gerçekte yaşandığının kanıtı ilk olarak nötrino ve mü-mezon deneylerinde ortaya çıkmıştır. Güneşten dünyamıza gelen nötrino ve müonların ışık hızına çok yaklaştıkları (%99.5) için ömürlerinin (yaşam sürelerinin) Dünya'da üretilen durağan olanlara göre çok daha uzun olduğu görülmektedir^[2].

• Parçacık hızlandırıcılarındaki hızlandırma deneylerinde bugüne kadar kütlesi olan hiçbir cisim, atom veya elektron, ışık hızına çıkarılamamıştır. Hız arttıkça kütlesi de arttığı için ivmelendirilmesi zorlaşmaktadır.

Buradan çıkaracağımız sonuçlar;

Einstein, zamanın kişiye göre bir hızla akabileceğinden bahsetmiştir. Zaman herkes için farklıdır, yani ortak değildir.

Zaman hareket eden kişiye göre daha yavaş akmaktadır fakat biz bunu algılayamayız, çünkü bu hareketin ışık hızına göre zamana etkisi çok azdır. Buradan yola çıkarak ışık hızına ulaşılabildiğinde zaman kavramı diye bir şey kalmamaktadır.

Zamanın bize yavaş aktığının farkına varamayız, bununda farkına sadece bizi gözlemleyenler varır. Çünkü hareket içinde kendimiz normal zamanda hareket ediyormuşuz gibi gelir.

Işık hızı evrendeki tek değişmeyen, sabit unsur olduğunu belirttik. Peki ışık hızında (saniyede 299.792.458 metre veya yaklaşık 300.000 km diyebiliriz) hareket etseydik? İşte bu durumda zamandaki hızımız sıfır olurdu. Yani zaman bizim için dururdu. Daha doğrusu zaman kavramı bizim için kalkardı. Zaman eğer 4. Boyut ise belki de ışık hızında başka bir boyuta geçerdik. Bunun cevabı bilinmiyor. Peki eğer ışık hızından fazla bir hızda olsaydık? O zaman zamanda geriye mi giderdik? Bunun da cevabı bilinmiyor..

Kaynak:
tr.wikipedia.org
elektrikport.com